دغدغه‌ها و تجارب تدریس

مطالعات اجتماعی: حریم شخصی

یکی از مباحثی که در کتاب مطالعات اجتماعی پایه پنجم ابتدایی به آن پرداخته می‌شود مفهوم «حریم شخصی» است. بنابر ملاحظاتی این موضوع در کتاب به طور کامل باز نشده است اما انتظار می‌رود که معلمان‌ با تیزهوشی و دقت نظر به این مبحث به صورت شفاهی بپردازند و آن را تا جایی که موقعیت کلاس و شرایط سنی و رشدی دانش‌آموزان اجازه می‌دهد باز کنند. البته همان‌طور که حتما همه معلم‌ها به خوبی واقف هستند برخی از مصادیق رعایت حریم شخصی نیاز به نه تنها آموزش دانش‌آموزان بلکه آموزش اولیاء و خانواده‌های آنان نیز دارد. لذا پیشنهاد می‌شود در یک جلسه مشورتی ترجیحا با حضور مشاور مدرسه یا روان‌شناس متخصص مثال‌ها و مصادیق رعایت یا نقض حریم شخصی برای والدین تشریح شود.

 

یکی از جنبه‌های مهم حریم شخصی حریم فیزیکی و جسمانی هر فرد است یعنی همان فاصله مطلوبی که موقع صحبت کردن یا فعالیت‌های مختلف باید بین افراد رعایت شود به عبارت دیگر این فاصله نه چنان نزدیک و نه آنقدر دور است که عملا رابطه انسانی را مخدوش کند (تقریبا حدود نیم متر در ارتباطات نزدیک دوستانه و حدود یک متر یا بیشتر در ارتباطات رسمی و کاری).

مسئله مهم دیگری که حول محور حریم شخصی جسمانی مطرح است، مراقبت جنسی و مقابله با آزار و سوءاستفاده است. متاسفانه کودکان در هر سن و سالی چه دختر و چه پسر ممکن است هدف تهدیدات و آسیب‌های جنسی از طرف غریبه‌ها یا آشنایان به ظاهر معتمد واقع شوند. کودکان آسیب‌دیده علاوه بر صدمات جسمی دچار انواع مشکلات روحی از جمله افسردگی، اضطراب، احساس گناه و ترس می‌شوند و در موارد حاد حتی ممکن است با آسیب‌های جدی مانند اقدام به خودآزاری، دگرآزاری و حتی خودکشی روبه‌رو شوند. بنابراین برای پیشگیری از هر آسیب احتمالی که اثرات نامطلوب آن تا بزرگسالی گریبان‌گیر قربانیان خواهد شد، باید هم مسئولان مدرسه و هم خانواده‌ها کاملا آگاه و هشیار باشند.

آموزش حفظ حریم شخصی از جمله مفاهیم مهمی است که می‌تواند تا حد زیادی بایدها و نبایدها را برای مراقبت از خود و دیگران و مقابله با آزارهای جنسی احتمالی به کودکان آموزش دهد لذا تدریس این بخش از درس مطالعات اجتماعی از اهمیت خاصی برخوردار است.

در این زمینه کتاب راهنمای تدریس مطالعات اجتماعی ابتدایی (ص ۵۲)، توصیه‌هایی را برای یادآوری به والدین در یک جلسه آموزشی خانواده‌ها مطرح می‌نماید که می‌تواند توسط معلم، مشاور، روان‌شناس یا هر مسئول دیگری از مدرسه بیان شوند:

– به بچه‌ها بیاموزند که با غریبه‌ها باب آشنایی را باز نکنند و با آشنایان نیز بدون اجازه و نظارت والدین ارتباط و همراهی نزدیک نداشته باشند.

– به بچه‌ها بیاموزند که بدن آنها جزء حریم شخصی آنها است و کسی حق ندارد آنها را لمس کند.

– سعی کنند دوستان فرزند خود و خانواده های آنها را به خوبی بشناسند.

– کودکان را برای خرید به مراکز مورد اعتماد بفرستند.

– به بچه‌ها آموزش دهند که بدون اجازه، سوار ماشین هیچ‌کس حتی آشنایان نشوند.

– با بچه‌ها رابطه صمیمانه و حمایتگرانه داشته باشند تا آنها بتوانند صادقانه در مورد مسائل خود با والدین گفتگو کنند.

– به خانواده توصیه شود در صورت امکان فیلم سینمایی «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند» را ببینند.

 

شما چگونه مبحث «حریم شخصی» را به چه نحوی به دانش‌آموزان مطرح می‌کنید؟ آیا در این زمینه با والدین نیز همکاری و مشورت می‌نمایید؟

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

‫۳ دیدگاه ها

  1. سلام، خیلی آموزنده بود. هچوقت با این جزئیات با دانش آموزها مطرح نکرده بودم. ولی به نظر که خیلی لازمه.
    بازم تشکر میکنم.

  2. این موضوع یکی از حساس ترین مباحث درسی است و ممکن است وقتی بخواهی آن را برای بچه ها باز کنی با مخالفت اولیا روبرو بشوی که دوست ندارن یک سری مسائل برای بچه ها باز بشه. برای همین من قوانین کلی حریم شخصی رو به دانش آموزها میگم اما بقیه موارد رو حتما در یک جلسه با خانواده ها مطرح میکنم که در جریان باشن که چه آموزشهایی باید به بچه ها داده بشه

    1. والله تجربه بنده این بوده که حتی اولیا هم تحمل برخی صحبت ها را ندارند و وقتی ما این چیزها را بهشان میگوییم آشفته میشوند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا